Süni mayalanma nədir?

Təbii yollarla uşaq sahibi olmayan şəxslərə tətbiq edilən süni mayalanma müalicəsi in vitro fertilization (İVF) ya da fərqli deyişlə hüceyrələrin laboratoriya şəraitində bir araya gətirilməsi proseduru olaraq bilinir.

Hamilelik.az xəbər verir ki, uşaq olmağa kömək edən müalicə üsullarından hesab edilən süni mayalanma ana namizədindən yumurtaların toplanması və ata namizədindən sperma hüceyrələrinin alınması ilə başlayar. Laboratoriya ortamında döllənmənin gerçəkləşdirilməsinin ardından ortaya çıxan embrion, ana namizədinin rəhminə yerləşdirilir. Bundan sonra hamiləlik təbii üsul formasında digər hamiləlik kimi davam edər. Süni mayalanma müalicəsi iki fərqli üsulla edilir. Bunlardan biri klassik süni mayalanma olaraq bilinir və bu üsulda yumurta və sperma eyni ortama buraxılaraq təbii döllənmənin gerçəkləşməsi gözlənilir. İkinci üsul isə mikro inyeksiyası tətbiqidir. Bu müalicə formasında sperma, yumurta hüceyrəsinin daxilinə inyeksiya edilir. Hər iki müalicə üsulu uğurla tətbiq edilsə də həkim evli cütlüklərin sağlamlıq vəziyyətlərinə uyğun düzgün qərarı verir. Süni mayalanma müalicəsində məqsəd, sağlam hamiləliyin əldə edilməsidir.

Süni mayalanma nədir?

Evli şəxslərin 1 il müddətiylə mütəmadi və qorumasız olaraq cinsi münasibətə girmələrinə baxmayaraq hamiləliyin baş tutmaması vəziyyətində sağlamlıq yoxlamalarını etmələri tövsiyə edilir. Ana namizədinin 35 yaşından böyük olması vəziyyətində isə gözləmə müddəti 6 aydır. Təbii yollardan hamiləlik təmin edilə bilməsi üçün qadında hormonal dəyərlər normada olmalıdır.

Kişi hüceyrəsi olan sperma, qadın vücudunda 4-5 gün ərzində həyatda qala bilər. Bu səbəbdən yumurtlamadan öncə və ya yumurtlamanın gerçəkləşdiyi gün cinsi münasibətə girilməsi vəziyyətində döllənmə baş tutar. Bu müddət əsnasında qadın ya da kişidə müxtəlif problemlər yarana bilər. Nəticədə süni mayalanma üsulu seçim ola bilər.

Süni mayalanma prosedurundan sonra təxminən 2 həftə sonra edilən qan analizi ilə ananın Beta HCG göstəricisinə baxılır. Test nəticəsinin hamiləliyin uğurla təmin edildiyini göstərməsi vəziyyətində hamiləlik müddəti başlayar.

Süni mayalanma müalicəsi ilə təmin edilən hamiləliklərin təbii yollarla əldə edilən hamiləliklərdən heç bir fərqi yoxdur. Hamiləlik müddəti normal formada davam edər.

Süni mayalanma müalicəsinə başlanmadan öncə həm kişinin həm də qadının hormonal vəziyyətinə baxılır. Daha sonra ana namizədinin yumurtalarının lazımi səviyyəyə gəlməsi üçün hormon müalicəsinə başlanılır. Daha sonra bölünmə iynəsi tətbiq edilərək yumurtaların folekullardan çıxması təmin edilir. Döllənmə laboratoriya şəraitində edilir.

Qeyd edək ki, klimaks dövründən öncə hər yaşda süni mayalanma müalicəsi edilə bilsə də 40 yaşından sonra hamiləlik şansının azaldığı unudulmamalıdır.

Tətbiq sayısında üst sərhəd yoxdur.

Süni mayalanma müalicəsi neçə gün davam edər?
Süni mayalanma müalicəsi təxminən 15 ilə 18 gün davam edər. Bu müddətin ardından 10-12 gün sonra qan miqdarında Beta HCG miqdarına nəzarət edilərək hamiləliyin təmin edilib-edilməməyinə nəzarət edilir.

Süni mayalanma müalicəsinin uğur göstəricisi nə qədərdir?

Süni mayalanma müalicəsində uğur şansına təsir göstərən faktorların başında ana namizədinin yaşı və yumurtalıq göstəricisi gəlir. Ana namizədi nə qədər gəncsə süni mayalanma müalicəsinin uğur şansı bir o qədər artar. Müvəffəqiyyət yaşında ata namizədinin də yaşı vacib olsa da müəyyənləşdirici olan ana namizədinin yaşıdır. 20-30 yaş aralığındakı ilk süni mayalanma müalicəsinin uğur şansı 70% səviyyəsindədir. 30-35 yaşlarında uğur şansı 50%, 35-37 yaş aralığında 45% gerilər. 38-40 yaş aralığında 30 % və 40-42 yaş aralığında isə uğur şansı 20% səviyyəsinə qədər düşər.

Süni mayalanma müalicəsində şəxsin vəziyyətinə məxsus dərmanlar təyin edilə bilər. Bura adətən progesteron və estrogen hormon dərmanları daxildir.